X

મારાં બુકમાર્ક્સ

X

તારીખ સિલેક્ટ કરો

Your Choices Regarding Cookies

We and third parties may deploy cookies and similar technologies when you use our site. Please review the information below and select the cookies for enhancing your Site/ App experience. However, you can change your consent choices at anytime by clicking “withdraw consent” from Hamburger menu/ left menu drawer on the Site/ App.

Web analytics

We use cookies to analyze and measure traffic to the site so that we know our audience and can improve our site, determine what stories are read, preferred news edition, default setting for the preferred news edition/ bookmarked news, where visitors come from, and how long they stay. Opt-In to these analytics cookies by clicking enable.

Content recommendation and personalization

We use third-party services for enabling your successful registration/subscription to E-paper module, to provide newsletters, content recommendations and customize your user experience and advertising. Opt-In to these content recommendation cookies by clicking enable. Please read our Cookie Policy and Privacy Policy for more details

Continue
Please Confirm

Are you sure you want to continue?

Download PDF

PDF Download option will be available after 12 PM only.

OK
Loading....
12345678

ટ્રાયલ સમય પૂરો થવામાં 19214 દિવસ બાકી

તમારું અકાઉન્ટ વેરિફાય કરવા માટે કૃપયા તમારું માન્ય ઈમેઇલ આઈડી એન્ટર કરો
X

>
<area shape="rect" class="borderimage" coords="738.44,339.6,919.75,458.46" href="javascript:void(0);" onclick="return show_pop( સળગતો સવાલઆપણે સંસદીય લોકશાહીને કેટલા લાયક? ગૃહમાં અધ્યક્ષની ખુરશી સુધી જઈને કાગળિયાં ફેંકવા, બેનર બતાવવા, બૂમરાણ સાથે નારાબાજી કરવી: તેમાં શું ગૃહમાં અધ્યક્ષની ખુરશી સુધી જઈને કાગળિયાં ફેંકવા, બેનર બતાવવા, બૂમરાણ સાથે નારાબાજી કરવી: તેમાં શું બને છે? એ સાચું કે સંસદમાં ધાંધલ ધમાલ કરનારાઓની સંખ્યા વધારે નહીં હોય, પણ લોકશાહી માટે આ ઝેરનાં ટીપાં છે જો ઉચ્ચ શિક્ષિતો આવી માનસિક બીમારીથી પીડાતાં હોય તો ઓછા ભણેલાં કે અભણમાં અંધશ્રદ્ધા કેટલી બધી પ્રબળ જો ઉચ્ચ શિક્ષિતો આવી માનસિક બીમારીથી પીડાતાં હોય તો ઓછા ભણેલાં કે અભણમાં અંધશ્રદ્ધા કેટલી બધી પ્રબળ હોય? અતિ શિક્ષિત યુગલ માનતું હતું કે બંને દીકરી ફરી જીવતી થશે અતિ શિક્ષિત યુગલ માનતું હતું કે બંને દીકરી ફરી જીવતી થશે ધ્રપ્રદેશના ચિત્તુર જિલ્લાનું મદનપલ્લે ગામ. ગામ કરતાં નગર કે નાનું શહેર વધુ યોગ્ય શબ્દ ગણાય. આ સ્થળ ધ્રપ્રદેશના ચિત્તુર જિલ્લાનું મદનપલ્લે ગામ. ગામ કરતાં નગર કે નાનું શહેર વધુ યોગ્ય શબ્દ ગણાય. આ સ્થળ કેરીના વિપુલ પાક માટે જાણીતું, પરંતુ મુખ્ય ઓળખ એશિયાની સૌથી મોટી ટોમેટો બજારની. 2021ની 24મી જાન્યુઆરીના સૂર્યોદયની લાલાશ ટામેટાંના રંગને શરમાવી દે એવી હતી, કારણ કે એમાં લોહીનો જીવલેણ રંગ ભળી ગયો હતો.રાત્રે લગભગ આઠ વાગ્યે મદનપલ્લે ગ્રામીણ પોલીસને ફોન આવ્યો કે પાડોશમાંથી મોટા અવાજે બૂમાબૂમ, મંત્રોચ્ચાર અને કોઈકની ભયંકર પીડાના ચિત્કાર સંભળાય છે. પાંચેક મિનિટમાં પોલીસ ટુકડીએ ત્રણ માળના મકાન નાયડુ ભવનમાં માંડ માંડ પ્રવેશ કર્યો. ત્યાં જે જોવા મળ્યું એ કાને પડ્યું એનાથી બુદ્ધિ બહેર મારી ગઈ. શું બોલવું અને શું કરવું કે કહેવું એ અવઢવમાંથી બહાર આવ્યા સિવાય છૂટકો નહોતો.અંદર એક યુગલ હતું: પ્રો. વાલ્લેરુ પુરુષોત્તમ નાયડુ અને પ્રિન્સિપાલ પદ્મજા નાયડુ. એ બંગ્લોમાં 23 વર્ષની સાઈ દિવ્યા અને 27 વર્ષની અલેખ્યાની લોહીલુહાણ લાશ પડી હતી. મૃતદેહ લાલ સાડીમાં વીંટળાયેલાં, ફાટી ખોપડી, છુંદાયેલાં માથાં, મોઢાંમાં તાંબાની ચમચી, આસપાસ ફૂલ અને કેટલીક ધાર્મિક ચોપડીઓ. જીવતાં મા-બાપ મૃત-હત્યા કરાયેલી દીકરીઓ પાસે બેઠાં હતાં.પોલીસને જોતાંવેંત પદ્મજા એકદમ તાડુકી: ‘તમે અંદર આવ્યા જ કેમ? અમારી વિધિમાં ભંગ પાડ્યો. અરે, ચપ્પલ બહાર કાઢીને અંદર આવો.’ પદ્મજા એવી રીતે વર્તતી હતી કે જાણે પોતે ઈશ્વર હોય. તે આદેશાત્મક સ્વરે બોલી, ‘તમારી હાજરીથી ઘરમાં શૈતાનનો પ્રવેશ થયો છે. અત્યારે જતા રહો. કાલે પાછા આવીને ચમત્કાર જોઈ લેજો. અમારી બંને દીકરી ફરી જીવતી થઈ જશે અને આ ચમત્કારની ચર્ચા આખી દુનિયા કરશે. જાઓ… નીકળો અહીંથી.’આ દંપતી પોલીસથી નારાજ થઈ ગયું, કારણ કે કળિયુગના અંત સાથે મરણ પામેલી બંને દીકરી સતયુગના આરંભના પ્રતીકરૂપે ફરી જીવતી થવાની હતી, પણ એ વિધિમાં વર્દીવાળા વિઘ્ન બનીને આવ્યા, પરંતુ સામે બે હત્યા કરાયેલી લાશ હોય ત્યારે પોલીસ ક્યાં સુધી મૂઢ બનીને જોઈ રહે? તરત મા-બાપને તાબામાં લીધાં અને બંને લાશ પોસ્ટમોર્ટમ માટે રવાના કરી.તપાસમાં એક પછી એક ચોંકાવનારી હકીररકતો બહાર આવવા માંડી. ડો. વાલ્લેરુ પુરુષોત્તમ નાયડુ એમ.એસસી., એમ.ફિલ અને પી.એચડી કરી ચૂક્યા હતા ને કોલેજમાં કેમેસ્ટ્રીના એસોસિએટ પ્રોફેસર. શ્રીમતી વી. પદ્મજા એમ.સી. (મેથ્સ), ગોલ્ડમેડાલિસ્ટ અને માસ્ટરમાઈન્ડ, આઈઆઈટી ટેલેન્ટ સ્કૂલના પ્રિન્સિપાલ. બંને દીકરીઓ પણ જાણે મા-બાપની શૈક્ષણિક સિદ્ધિને અનુસરી રહી હતી. મોટી અલેખ્યાએ ભોપાલમાંથી એમબીએ કર્યું હતું, તો નાની સાઈ દિવ્યા બીબીએ કર્યા બાદ મુંબઈની એ.આર. રહેમાન મ્યુઝિક સ્કૂલમાં ભણતી હતી.જોકે, કોરોના વાઈરસને લીધે લદાયેલા લોકડાઉનમાં બંને પોતાના ઘરે પાછી ફરી હતી. આ લોકડાઉનમાં નાયડુ પરિવાર ઘર-નોકરનેય અંદર આવવા દેતા નહોતા. લગભગ બધા સાથેના સંપર્ક કાપીને ચારેય બંગ્લોની અંદર જ રહેતાં હતાં. ન કોઈને હળવા મળવાનું કે કોઈ સાથે વાતચીત. પાડોશીઓ અને કોલેજ-સ્કૂલના સાથીઓના મત મુજબ પુરુષોત્તમ અને પદ્મજા એકદમ ધાર્મિક-આધ્યાત્મિક વૃત્તિના માણસો હતા. આખો પરિવાર અને ખાસ તો મા-બાપ શીરડીના સાંઈબાબા, ઓશો અને કોઈક મહેર બાબાના ચુસ્ત ભક્ત.પુરુષોત્તમ-પદ્મજાનો દાવો હતો કે બંને દીકરીનાં શરીરમાં અનિષ્ટ તત્ત્વ પ્રવેશી ગયાં હતાં. તેમને દિવ્ય સંદેશ મળ્યો હતો કે રવિવારે કળિયુગનો અંત થશે એટલે દીકરીઓનું બલિદાન આપી દો. આગલા દિવસે સોમવારે સતયુગના શ્રીગણેશ સાથે બંનેનો પુન:જન્મ થશે એટલે રવિવારે બપોરે અઢી વાગે સાઈ દિવ્યાના મોઢાં પર ડંબેલ્સ ઝીંકી ઝીંકીને એને મા-બાપે મારી નાખી. પછી બે કલાકે અલેખ્યા સાથે એનું પુનરાવર્તન કર્યું. બંનેના ચહેરા પર નહોતી કોઈ વેદના કે નહોતો લેશમાત્ર પસ્તાવો.કસ્ટડીમાં લઈ જતા અગાઉ કોરોના ટેસ્ટ માટે જવાનો પદ્મજાએ ઈનકાર કરી દીધો એમ કહીને કે કોરોના કંઈ ચીનથી નથી ફેલાયો. હું જ કોરોના વાઈરસનું નવું સ્વરૂપ છું. દુનિયામાં સાફસફાઈ માટે ઈશ્વરે મારી પાસે આ કરાવ્યું. પોલીસ સમજી ગઈ કે બંનેનો ચિત્તભ્રમનો કેસ છે. માનસિક સારવાર માટે બંનેને મોકલાયાં અને એ સાબિત પણ થયું.કહેવાય છે કે દીકરીઓની હત્યા બાદ મા-બાપ બંને આપઘાત કરવાનાં હતાં, પણ પોલીસના આગમનથી એ શક્ય ન બન્યું. આંધ્રનો આ ડબલ મર્ડર કેસ આપણાં શિક્ષણ, શ્રદ્ધા, અંધશ્રદ્ધા સહિતના અનેક મુદ્દા પર હિન્દી ન્યૂઝ ચેનલની ભાષામાં ‘સવાલિયા નિશાન’ તાકે છે. શું લોકડાઉનની એકલતાએ આ પરિવારની માનસિક સ્વસ્થતાનો ભોગ લીધો? નહીંતર ‘દીકરી વ્હાલનો દરિયો’, ‘નસીબદારને ઘરે જ દીકરી હોય’માં માનતી લાગણીશીલ પ્રજા આવા ભ્રમમાં સપડાય જ કેવી રીતે? જો ઉચ્ચ શિક્ષિતો આવી માનસિક બીમારીથી પીડાતાં હોય તો ઓછા ભણેલાં કે અભણમાં અંધશ્રદ્ધા કેટલી બધી પ્રબળ હોય? આપણી આસપાસ આવા કેસ હોઈ શકે પણ આપણે તો મોબાઈલ ફોનમાં ગળાડૂબ છીએ એટલે કરી શું શકીએ?{prafulshah1@gmail.com 03 03 ટાઇટલ્સચાર દીવાલોમાં ચારસો વાર્તાઓ છુપાયેલી હોય છે. (છેલવાણી)આર. કે. લક્ષ્મણના એક કાર્ટૂનમાં, જર્જર ટાઇટલ્સચાર દીવાલોમાં ચારસો વાર્તાઓ છુપાયેલી હોય છે. (છેલવાણી)આર. કે. લક્ષ્મણના એક કાર્ટૂનમાં, જર્જર ઝૂંપડીની બહાર ફિલ્મનું પોસ્ટર ચીપકાવેલું છે ને મ્યુનિસિપાલિટીવાળાઓ એને ઉખેડી રહ્યા. અંદરથી ગરીબ કહે છે: ‘રહેવા દો સાહેબ. આ પોસ્ટરને આધારે તો મારી દીવાલ ટકી છે!’ આવી છે દેશમાં બેઘરોની હાલત! આ વર્ષે પણ મુંબઇમાં ઝૂંપડપટ્ટી પર પહાડની જમીન ખિસકી ગઇ અને અનેક ઘરો ને લોકો દબાઇ મૂઆ! દેશમાં દાયકાઓથી પૂરમાં કૈં કેટલાં ઘરો, જિંદગીઓ તબાહ થઇ જાય છે. વર્ષોથી બધી પાર્ટીવાળાં ઘરે-ઘરે ફરીને પાક્કાં ઘર બનાવવાનાં વચનો આપે છે પણ હજુયે સૌ માટે ઘર નથી. જે છે એ ઓછાં છે. ઓછાં છે એ પડું પડું છે.60-70ના દાયકામાં દેશ મુખર્જી નામનો ચિત્રકાર બોલિવૂડમાં ફિલ્મોના સેટ્સનો ડિઝાઇનર બનવા સંઘર્ષ કરતો હતો, પણ રહેવા ઘર નહોતું. આખો દિવસ એ સ્ટુડિયોમાં નાનાં મોટાં કામ કરતો ને રાતે વોચમેનની ઓળખાણથી મુંબઇની સાયન હોસ્પિટલના ઠંડાગાર મોર્ગ કે શબઘરમાં ચૂપચાપ મડદાંઓ વચ્ચે સૂઇ જતો. વર્ષો સુધી આમ ચાલ્યું! દેશ મુખર્જી કહેતો: ‘મને માણસો કરતાં આ મડદાંઓ વચ્ચે વધુ શાંતિ મળે છે!’હિંદી લેખક શંકર શેષની એક વાર્તામાં મુંબઇનું એક કપલ, ઘર ખરીદવા સંઘર્ષ કરે છે, બિલ્ડર એમના પૈસા ખાઇ જાય છે. છેવટે છોકરી પ્લાન કરે છે કે એ બુઢ્ઢા, પૈસાદાર પણ બીમાર બોસને પરણી જશે ને પછી એના મર્યા બાદ પ્રેમી સાથે પરણી જશે! પણ લગ્ન પછી બુઢ્ઢો બોસ જીવી જાય છે. છોકરી પતિને છોડી શકતી નથી ને પેલો પ્રેમી રખડી પડે છે. આ કથા પરથી ‘ઘરૌંદા’ નામની ફિલ્મ પણ બનેલી. મુંબઇ જેવા શહેરની ફૂટપાથો પર આવી અનેક રસ્તે રઝળતી વાર્તાઓ સદીઓથી લખાતી આવી છે.ઇન્ટરવલઆપકે કમરે મેં કોઈ રહેતા હૈ,હમ નહીં કહતે ઝમાના કહેતા હૈ. (મજરૂહ)મુંબઇમાં આજકાલ જૂનાં મકાનોનાં રીડેવલપમેન્ટની સીઝન ચાલે છે. તો મુંબઇના એક મોટા પ્રતિષ્ઠાવાન બિલ્ડરે જૂહુ ખાતે આખેઆખી સોસાયટીને 20 વર્ષ પહેલાં તોડીને ખાલી કરાવી અને નવાં ઘરો બનાવવાનું લેખિત વચન આપ્યું. શરૂઆતમાં બિલ્ડરે થોડા પૈસા ને ભાડાંનાં ઘર આપ્યાં પછી બધું જ બંધ! મામલો કોર્ટમાં ગયો ને પછી તો 15-20 વર્ષ ત્યાંનાં સેંકડો લોકો ઘર વિના રખડી પડ્યાં, રીતસર રસ્તા પર આવી ગયાં, કેટલાંય કપલનાં લગ્ન થતાં ટકી ગયાં, કેટલાંયની લવસ્ટોરીઓ ખતમ થઇ ગઇ, કેટલાંય લોકોએ આપઘાત કરી લીધા, કેટલાંય થાકીને ગામ જતાં રહ્યાં અને છેવટે રડ્યાં ખડ્યાં લોકોને થોડા ફ્લેટ્સ મળ્યા એય જેમ તેમ 20 વર્ષે… બાકીના ફ્લેટ કરોડોના ભાવે બિલ્ડર આજે બિનધાસ્ત વેચી રહ્યો છે! મુંબઇના રીયલ એસ્ટટના ધંધા માટે અમે એક ફિલ્મમાં ડાયલોગ લખેલો કે- ‘ઇસ શહર મેં હર ઝમીન, હર મકાન એક મૌત માંગતી હૈ!’ અહીં તો હવે એ સાવ નાગું સત્ય બની ગયું છે ને આવા ઘરઝુરાપાના અનેક કરુણ કિસ્સાઓથી કોર્ટરૂમ ગૂંજે છે! ખરેખર તો મોટાં શહેરોમાં ઘર ખરીદવા, આખેઆખી જુવાની ગીરવી મૂકવી પડે છે!ઘર એટલે ચાર દીવાલો, બે બારી, એક બારણું અને એક છત! તમે એને ઘર, આશિયાના, મકાન કે ફ્લેટ કહો. ત્યાં ભીંતને આકાર ને રંગ હોય ને ત્યાં ટીંગાડેલા ફોટાને લીધે એક ઓળખ હોય છે. ભીંતમાં કીકી જેવી ઝીણી અણીદાર ખીલી હોય છે. ભીંતની આ તરફ અને પેલી તરફ, બે અલગ દુનિયા હોય છે. ચાર ભીંતમાં માણસોની વાતો, ઝઘડા, લાગણી, માંગણી, શ્વાસ-ઉચ્છ્્્વાસ બધું અથડાતું હોય છે. એ અથડામણના ગવાહી જેવા ડાઘા ન રહી જાય એટલે જ કદાચ માણસ ભીંતને રંગ કરાવતો હોય છે! જીવતરનાં કળતરની કપાસીને સુંવાળપ આપવા ફર્શ પર ટાઈલ્સ નંખાવે છે! ઘરના ખૂણેખાંચરે ફૂલઝાડ મૂકીને ખાતરી કરી લે છે કે માંહ્યલામાં લીલાશ બચી છે!ઘર, એક ‘મૂવેબલ મદહોશી’ છે. બેઘરની તલાશમાં, આશ્રિતના અજંપામાં કે ખાનાબદોશની રઝળપાટમાં ઘરની ઇચ્છા પડઘાય છે. રેંકડી પર છત્રી લગાવી સૂતા માણસના બહાર લટકતા પગમાં રસ્તાઓ સમયની લીલ બનીને ટપકતાં હોય છે. ‘જગ્યા આપવી છે’-વાળી જાહેરખબરો, ઘર ત્યજીને નીકળેલા માણસને રોજેરોજ છાપામાં ડંખતી હોય છે. આપણે ત્યાં કન્યાવિદાય માટે ગીતો છે, પણ ઘર છોડીને નીકળી પડતા યુવાનને વિદાય આપવા ગીતો લખાયાં નથી. જુવાન ઘર છોડે છે એ પ્રસંગ સાવ છાને ખૂણે જ પતી જાય છે. એ પુરુષ, સ્વપ્નના ઘરને મુઠ્ઠીમાં લઈને નીકળી પડે છે. હાથમાં સૂટકેસ, વિચારોમાં ધુમ્મસ સાથે એ ‘ક્યાં?’ નામની દિશામાં ખોવાઇ જાય છે.હમણાં થોડાં વર્ષ પહેલાં સુધી મારી ઓફિસની સામે ખેતર કે લીલીછમ્મ વાડી હતી. આજે ત્યાં મેટ્રો ટ્રેનનું યાર્ડ છે. પહેલાં ત્યાંથી દૂર દૂર સુધીનું શહેર દેખાતું. હવે નવાં મકાનોથી બધું ઢંકાઈ ગયું છે. એ મકાનોના ઓરડાઓ વર્ષોથી ખાલીખમ છે. કદાચ કાલે ત્યાં કોઈ કપલ આવશે અથવા ઘોંઘાટિયું કુટુંબ. દર બે મિનિટે છીંકતો વૃદ્ધ કે કપડાં સુકવતી કોઇ કન્યા આવશે…ત્યાં સુધી કોંક્રીટની એક કબર બનીને તૈયાર છે. ખાલી મકાનનું એકાંત તો જડબાં ઉઘાડીને બેસી ગયું છે!-અને મારા હિસ્સાનું એક નાનકું આકાશ હતું તેય ગાયબ થઇ ગયું. મારાં સપનાંઓનો રન-વે ચોરાઈ ગયો, રાતોરાત.એન્ડ ટાઇટલ્સઆદમ: ઘર કોને કહેવાય?ઇવ: જ્યાં-તું ને હું!{sanjaychhel@yahoo.co.in 06 06 અજવાળાનો ઓટોગ્રાફઆ લેખ ફક્ત પુરુષો માટે છે! અજવાળાનો ઓટોગ્રાફઆ લેખ ફક્ત પુરુષો માટે છે! બુધવાર3 ઓગસ્ટ, 2022 બુધવાર3 ઓગસ્ટ, 2022 બુધવારની બપોરેરસ્તો ઓળંગતી સુંદરી બુધવારની બપોરેરસ્તો ઓળંગતી સુંદરી ળી પાછું આપણે ચૂંટેલા સાંસદો અને ચૂંટણીપંચે માન્ય કરેલા પક્ષોના ‘માનનીય’ નેતાઓ સડકથી સંસદની અંદર જે ળી પાછું આપણે ચૂંટેલા સાંસદો અને ચૂંટણીપંચે માન્ય કરેલા પક્ષોના ‘માનનીય’ નેતાઓ સડકથી સંસદની અંદર જે રીતે વર્ત્યા છે તે આપણે જોયું. હવે તો સવાલની તીવ્રતા પણ વધી છે કે આ લોકોએ માંડ્યું છે શું? શું તેમને ચૂંટણીમાં જીત મળી હોય એટલે તેમને આવો પરવાનો મળી જાય છે? તેમની સંસદીય લોકતંત્ર અને બંધારણની આમન્યા વિશે કેવી સમજદારી છે?બેશક, આ સવાલો આપણે સાંસદોને પૂછી રહ્યા છીએ. જો તેમનો બંધારણે બક્ષેલો વિશેષાધિકાર છે તો આપણો જનતા જનાર્દનનો- એટલો જ અધિકાર ગણાય, કેમ કે જે દિવસે બંધારણ સભાની દમદાર ચર્ચાઓ અને આલેખન પછી ભારતીય બંધારણને પ્રસ્તુત કરાયું તો તેમાં ‘અમે ભારતનાં લોકો પ્રસ્તુત કરીએ છીએ’ એવી પ્રારંભે જ ઘોષણા હતી.આ ‘વી ધ પિપલ’ને સંસદ અને તેની બહાર દેખાયેલાં દૃશ્યોથી આઘાતમાં ઉમેરો થતો જાય અને છેવટે એ સવાલે આવીને પ્રશ્નાર્થ ઊભો રહે કે શું આપણે સંસદીય લોકશાહીને લાયક છીએ ખરાં? રસ્તા પર કોઈ ધાંધલ ધમાલ મચાવે તો તેને તો ‘કાયદો અને વ્યવસ્થા’ની જાળવણી માટે પોલીસતંત્ર પકડીને લઈ જાય છે, આરોપનામું તૈયાર થાય અને અદાલતોમાં મુકદમો પણ ચાલે છે.પણ, આ ‘સત્યાગ્રહો’, ‘દેખાવો’, ‘ધરણા’ અને ગૃહમાં અધ્યક્ષની ખુરશી સુધી જઈને કાગળિયાં ફેંકવા, બેનર બતાવવા, બૂમરાણ સાથે નારાબાજી કરવી: તેમાં શું બને છે? આપણે જોયું છે કે કોઈ ચર્ચા કે વિધેયક (યાદ રહે કે સંસદસભ્યોએ જ આ કાનૂનો અને નિયમો ઘડવાના હોય છે તેની જગ્યા લોકસભા-રાજ્યસભા છે, પ્રદેશોમાં વિધાનસભાઓ છે.) આવે કે તરત બેચ પરથી ઊભા થઈને ઊહાપોહ શરૂ કરી દેવો, વક્તાને બોલવા ન દેવા, અધ્યક્ષના આદેશો ન માનવા, વેલ સુધી ધસી જવું એટલે અધ્યક્ષ (આમ તો તેમને બિચારા ન કહેવાય. અપમાન ગણાય, પણ હાલમાં આ ગૃહોમાં અધ્યક્ષની દશા માઠી છે, કોઈ સાંભળે નહીં એટલે થોડા કલાકો ગૃહને મુલતવી રાખવામાં આવે. પગલાં તરીકે થોડા સભ્યોને એક દિવસ કે સત્ર ચાલુ હોય ત્યાં સુધી ગૃહપ્રવેશ અમાન્ય કરવામાં આવે. તે ‘માનનીય સાંસદો’ બૂમાબૂમ કરતા, સંસદના વિશાળ પરિસરમાં જ્યાં ગાંધીજીની ભવ્ય પ્રતિમા છે તેની નિશ્રામાં દેખાવો કરવા પહોંચી જાય છે! ‘વિરોધ’ શબ્દની આખી વ્યાખ્યા બદલી નાખવામાં આવી છે. 1950માં ‘સાર્વ ભૌમ લોકતંત્ર’ની ઘોષણા સાથે સંસદીય પ્રથા દાખલ કરવામાં આવી તેની પાછળ જુલાઈ, 1946ના ‘બંધારણ સભા’ની રચના થઈ તે પ્રત્યક્ષ ચૂંટણી નહોતી, પણ પ્રદેશોની એસેમ્બલીમાં દસ લાખ નાગરિકો (મતદારો) દીઠ એક ‘સભ્ય’ ચૂંટવામાં આવ્યો તેની આ સંવિધાન સભા બની. પહેલાં 2 સપ્ટેમ્બર, 1946 અંતરિમ કેન્દ્ર સરકાર બની, તેની પહેલી બેઠક 9 સપ્ટેમ્બર, 1946ના રોજ આજના સંસદગૃહના કેન્દ્રીય સભાખંડમાં મળી. બસ, ત્યારથી આપણી સંસદીય લોકશાહીનો રથ ચાલ્યો. હવે કહો કે આ રથ છે કે માટીની ગાડી?મૃચ્છકટિક હોય તો તેને માટે જવાબદારી કોની? તે સભાનો પહેલો જ વિરોધ મુસ્લિમ લીગે કર્યો, ‘ડાયરેક્ટ એક્શન’ (16 ઓક્ટોબર, 1946)ના રોજ લોહિયાળ હત્યાઓ થઈ. બંગાળ-પંજાબમાં તો લોહીની નદીઓ વહી. પછી બ્રિટિશ વડાપ્રધાને જાહેર કર્યું કે ભારતને જૂન, 1948 સુધીમાં આઝાદી આપશું તેને માટે લોર્ડ લૂઈસ માઉન્ટ બેટનને ગવર્નર જનરલ બનાવ્યા. તેણે જે દિવસે જાપાને આત્મસમર્પણ કર્યું અને આઝાદ હિંદ ફોજનો પરાજય થયો એ દિવસ- પંદરમી ઓગસ્ટને- આઝાદી માટેનો પસંદ કર્યો. સંવિધાન-ભારત તેનું પોતાનું અને પાકિસ્તાન તેનું- ઘડી કાઢે તેવો ઠરાવ બ્રિટિશ પાર્લામેન્ટે કર્યો હતો, તેમ થયું. તે અનુસાર ભારત સાર્વભૌમ લોકશાહી રાષ્ટ્ર ઘોષિત થયું, 26 જાન્યુઆરી, 1950ના.કેવીક સંસદીય લોકશાહી ચાલી છે આપણી? પહેલો જ વિસ્ફોટ 8 એપ્રિલ, 1950ના ‘બંગાળ પેક્ટ’થી થયો. ભારત-પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાનોએ કરેલા કરાર મુજબ ‘લઘુમતીની સુરક્ષા’ માટેની જોગવાઈ હતી. તે સમજૂતીને તૃષ્ટિકરણ ગણાવીને પ્રધાનમંડળમાંથી ઉદ્યોગમંત્રી ડો. શ્યામાપ્રસાદ મુખરજીએ રાજીનામું ધરી દીધું.બીજી ઘટના કોંગ્રેસની ભીતર ‘કોંગ્રેસ લોકશાહી મોરચો’ હતો, તે નેહરુ-મૌલાના આઝાદે વિખેરી નખાવ્યો તેની વિરુદ્ધમાં આચાર્ય જે. બી. કૃપલાણીએ કોંગ્રેસમાંથી જ રાજીનામું આપીને નવો ‘મજદૂર-કિસાન પક્ષ’ સ્થાપ્યો. બીજું રાજીનામું કાનૂનમંત્રી ડો. આંબેડકરનું. ત્રીજું ચિંતામણિ દેશમુખનું.1952માં પહેલી ચૂંટણી, હવે 2024માં એવી જ ચૂંટણી આવી રહી છે. આ ચૂંટણી સંઘર્ષો દરમિયાન નવા પક્ષો ઊભા થયા, તૂટ્યા, ગઠબંધનો થયાં, અંતરિમ સરકારો આવી, રાષ્ટ્રપ્રમુખોની ચૂંટણી થઈ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ ચૂંટાયા. વિધેયકો આવ્યા. સંસદમાં ચર્ચા થઈ. બંધારણમાં 100થી વધુ સુધારા થયા. બંધારણની જોગવાઈ હેઠળ 1977-76માં આંતરિક કટોકટી જાહેર થઈ. જેઓ સંસદમાં મુક્ત રીતે ચર્ચા કરતા હતા તેમના સહિત 1,10,000 આગેવાનોને અટકાયતી ધારા હેઠળ જેલભેગા કરાયા, તેમાંના જ કેટલાક, પછીથી વડાપ્રધાન બન્યા તે મોરારજીભાઈ દેસાઈ, અટલ બિહારી વાજપેયી, ચંદ્રશેખર, ચૌધરી ચરણસિંહ અને કટોકટી વિરોધ સંઘર્ષમાં સામેલ રહેલા નરેન્દ્ર મોદી આજે તે પદ પર છે.37,000 પ્રકાશનો પરની સેન્સરશિપ અને અંધારપછેડાનું સંસદગૃહ: એ બે તે સમયની યાદગાર દુર્ઘટનાઓથી દેશ અને દુનિયામાં સવાલ પૂછાતો થયો કે શું ભારત સંસદીય લોકશાહીને લાયક છે? રહેશે? રહ્યો તો ખરો, પણ સંસદમાં ધાંધલ ધમાલનાં દૃશ્યો વધ્યાં છે. જે પ્રતિનિધિઓ ચૂંટાઈ આવે છે તે જોતાં વર્તમાન ચૂંટણીપ્રથા પર પ્રશ્નાર્થ થાય છે. નાત, જાત, કોમ, સંપ્રદાય, નાણાનો ઉપયોગ ચૂંટણીમાં કેવો અને કેટલો? યાદ છે, 2008ની 22 જુલાઈએ કોંગ્રેસે બહુમતી મેળવી ત્યારે ત્રણ સંસદસભ્યોએ ગૃહમાં એક કરોડ રૂપિયાનાં બંડલ ઉછાળીને કહેલું કે અમને મતદાનની તરફેણ કરવા માટે આ રકમ આપવામાં આવી છે!હવે આ ‘કરોડ’ની વાત ભુલાઈ જાય તેવા પ્રસંગોની ઘટમાળ છે. વિપક્ષ નેતા રાષ્ટ્રપતિને ‘રાષ્ટ્રપત્ની’ કહે અને પછી તે ‘ભૂલમાં કહેવાયું હતું’ એમ કહેવા રાષ્ટ્રપતિની મુલાકાત માંગે તે ઘટનાનો કોઈ રીતે બચાવ હોઈ શકે?એ સાચું કે સંસદમાં ધાંધલ ધમાલ કરનારાઓની સંખ્યા વધારે નહીં હોય, પણ લોકશાહી માટે આ ઝેરનાં ટીપાં છે. તે પૂરો માહૌલ વિષાક્ત કરી શકે. અત્યારે આગામી ચૂંટણી સૌની નજરમાં છે પણ સંસદીય લોકશાહી માટે આપણે કેટલા યોગ્ય છીએ એ સળગતા સવાલનું આત્મમંથન તો કરવું જ પડશે.{vpandya149@gmail.com ઘર, બેઘર, દરબદરહર ઝમી એક મૌત માંગતી હૈ! ઘર, બેઘર, દરબદરહર ઝમી એક મૌત માંગતી હૈ! મા-બાપે બે દીકરીને મારી નાખી મા-બાપે બે દીકરીને મારી નાખી ક્રાઈમ ઝોનપ્રફુલ શાહ ક્રાઈમ ઝોનપ્રફુલ શાહ સમયના હસ્તાક્ષરવિષ્ણુ પંડ્યા સમયના હસ્તાક્ષરવિષ્ણુ પંડ્યા અંદાઝે બયાંસંજય છેલ અંદાઝે બયાંસંજય છેલ >
<area shape="rect" class="borderimage" coords="5.47,31.13,336.77,195.27" href="javascript:void(0);" onclick="return show_pop(
X